Μπεάτα Κιτσίκη,

Η ιστορία της είναι μια από αυτές που δεν ξεχνιούνται. Όχι γιατί είχε ένα ηρωικό τέλος, αλλά γιατί η ίδια δεν λύγισε ποτέ.
Η Μπεάτα Κιτσίκη γεννήθηκε σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν είχαν φωνή, όμως εκείνη φρόντισε να ακουστεί. Από την Κρήτη, όπου μεγάλωσε, μέχρι τις σκοτεινές φυλακές όπου βασανίστηκε, το όνομά της έγινε σύμβολο αντίστασης.

Η Μπεάτα(Μερόπη) Κιτσίκη, κόρη του Εμμανουήλ Πετυχάκη και της Κορίννας Αντωνιάδη-ντ' Αντόνιο, γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, στις 14 Ιούλη 1907, ήταν αγωνίστρια των δικαιωμάτων των γυναικών, αγωνίστρια του ΚΚΕ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, 1944 -1949. Ήταν σύζυγος του Νίκου Κιτσίκη και μητέρα του Δημήτρη Κιτσίκη.

Η Μπεάτα έζησε στην κολωνακιώτικη αστική κοινωνία της πρωτεύουσας και έκανε τρία παιδιά, εκτός από τον Δημήτρη, την Μπεάτα και την Έλσα.

Στη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, το 1940-1941, για να βοηθήσει τους φαντάρους, που τραυματισμένοι επέστρεφαν από το μέτωπο εργάσθηκε νυχθημερόν ως εθελόντρια νοσοκόμα στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός των Αθηνών, δίπλα στον χειρούργο και κομμουνιστή Πέτρο Κόκκαλη, που την επηρέασε ιδεολογικά, αλλά λόγω της φοβερής κόπωσης έπαθε έλκος και έκτοτε η υγεία της κατεστράφη.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, μαζί με τον σύζυγό της, τον Νίκο Κιτσίκη, πρύτανη του Ε.Μ. Πολυτεχνείου κατετάγη στις γραμμές του ΕΑΜ και στην Απελευθέρωση έγινε μέλος του ΚΚΕ.

Ο Εμφύλιος την βρήκε στην πρώτη γραμμή. Οι διώξεις ήταν αμείλικτες, και η Μπεάτα συνελήφθη. Ήξερε τι την περίμενε. Βασανίστηκε, πιέστηκε, της ζητήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας. Δεν το έκανε. Ήξερε πως μια υπογραφή θα της έδινε πίσω τη ζωή της, αλλά θα της έπαιρνε την ψυχή της. Και έτσι παρέμεινε εκεί, κρατώντας τη στάση που έκανε τους διώκτες της να τη φοβούνται.

Στις 9 Απρίλη 1948, εν μέσω του εμφυλίου πολέμου, άρχισε ενώπιον του εκτάκτου στρατιωτικού δικαστηρίου των Αθηνών η δίκη της Μπεάτας για κατασκοπία προς όφελος του εκτός νόμου ΚΚΕ, τη στιγμή που ο σύζυγός της ο Νίκος Κιτσίκης ήταν ακόμη πρόεδρος του Ελληνοσοβιετικού Συνδέσμου. Με τη φήμη που την περιέβαλε της ελληνικής Πασιονάριας, την καταδίκασαν σε θάνατο. Παρά τα βασανιστήρια τα οποία υπέστη, η Μπεάτα ποτέ δεν δέχθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας και ηρωποιήθηκε από τη νεολαία.

Η ανυποχώρητη στάση της την έκανε σύμβολο. Τα κορίτσια που γεννιούνταν εκείνη την εποχή άρχισαν να παίρνουν το όνομά της. Ήταν ένας τρόπος να συνεχιστεί η μνήμη της, να υπάρχει πάντα μια Μπεάτα που θα θυμίζει πως οι γυναίκες δεν κάνουν πίσω, δεν υποχωρούν, ακόμα κι όταν όλα μοιάζουν χαμένα. Στη διάρκεια της δίκης της κατηγορήθηκε ότι είχε προδώσει την τάξη της, αυτήν του Κολωνακίου! Την 1η Μάη 1948, ο υπουργός Δικαιοσύνης Χρήστος Λαδάς, που είχε υπογράψει τη θανατική της καταδίκη, δολοφονήθηκε από μέλος της ΟΠΛΑ? (η ΟΠΛΑ δεν υπήρχε μετά το 1945, είχε ιδρυθεί, με απόφαση της 12ης ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ το 1945, η «Λαϊκή Αυτοάμυνα»).

Οι εφημερίδες της εποχής αμέσως κατηγόρησαν την Μπεάτα ότι από τη φυλακή είχε δώσει διαταγή στην ΟΠΛΑ? να προβεί στη δολοφονία του υπουργού Λαδά.

Φυλακίστηκε, ως μελλοθάνατη, στο κάτεργο της φυλακής Αβέρωφ όπου δίδασκε ξένες γλώσσες στις συγκρατούμενές της (με μαρτυρία, της συγκρατούμενης, (πεθεράς μου) Ελπίδας Μαλιοπούλου-Μαλαγαρδή που δίδασκε λογιστικά).

Ο γιός της Δημήτρης, στα δώδεκά του χρόνια, εστάλη εσωτερικός σε σχολείο της Γαλλίας, από τον διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου Οκτάβιο Μερλιέ, γιατί η μητέρα του, ως κομμουνίστρια, είχε καταδικαστεί σε θάνατο από στρατιωτικό δικαστήριο.

Επί χρόνια οι περαστικοί, έξω από τις φυλακές Αβέρωφ, με αγανάκτηση έβλεπαν πολύ συχνά τον σύζυγό της, που υπήρξε για πολλά χρόνια πρύτανης του Πολυτεχνείου, γερουσιαστής, πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και παγκόσμιου κύρους επιστήμονας, να περιμένει με ένα κατσαρολάκι στο χέρι για να δώσει φαγητό στην αγαπημένη του Μπεάτα, τη συντρόφισσά του στη ζωή και στον αγώνα.

Λόγω της φήμης και του σεβασμού που ο κόσμος συνέχιζε να φέρει προς το πρόσωπο του Νίκου Κιτσίκη και τις κινητοποιήσεις προσωπικοτήτων στην Ευρώπη, η Μπεάτα δεν εκτελέστηκε και μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου αφέθηκε ελεύθερη, τέλη του 1951. Η υγεία της όμως είχε πλέον καταστραφεί και τα βασανιστήρια είχαν επηρεάσει τον ψυχικό της κόσμο.

Όταν αποφυλακίστηκε, δεν σταμάτησε να αγωνίζεται. Σε μία συνάντηση του Παγκοσμίου Κινήματος της Ειρήνης στη Στοκχόλμη, στα τέλη του 1955, οι Κινέζοι αντιπρόσωποι πλησίασαν τον Έλληνα απεσταλμένο, τον Νίκο Κιτσίκη, και του ζήτησαν να προωθήσει στην Ελλάδα τη Λαϊκή Κίνα, η οποία τότε δεν αναγνωριζόταν από τη Δύση. Η Μπεάτα Κιτσίκη ανέλαβε να ιδρύσει τον Σύνδεσμο φιλίας Ελλάδος-Λαϊκής Κίνας, που γρήγορα γνώρισε τεράστια επιτυχία στην ελληνική κοινωνία.

Η Μπεάτα, ταξίδευε σχεδόν κάθε χρόνο στην Κίνα, έγινε φίλη των Κινέζων ηγετών και προσωπικά του Μάο. Αν και το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 ανέκοψε τη δράση της, η Χούντα αναγνώρισε και επισήμως το Πεκίνο. Η Μπεάτα, όμως, ως στόχος των συνταγματαρχών, πέτυχε να τους ξεφύγει και με πλαστό ελβετικό διαβατήριο βρήκε καταφύγιο στην Ελβετία και μετά στη Γαλλία, κοντά στα παιδιά της. Τον Νίκο Κιτσίκη, τον Απρίλη του 1967, η χούντα τον συνέλαβε και τον εξόρισε στη Γυάρο γιατί αρνήθηκε να αποκηρύξει το ΚΚΕ (πάλι με μαρτυρία της συγκρατούμενης του, στη Γυάρο, Ελπίδας Μαλιοπούλου-Μαλαγαρδή). Τον Αύγουστο του 1967 μεταφέρθηκε για νοσηλεία σε νοσοκομείο των Αθηνών. Στη συνέχεια, μετά από κατακραυγή διεθνών προσωπικοτήτων αφέθηκε ελεύθερος και ακολούθησε την οικογένεια του στη Γαλλία.

Η Μπεάτα επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας, το 1974. Ο σύζυγός της Νίκος Κιτσίκης πέθανε το 1978. Η ίδια πέθανε στις 7 Φεβρουαρίου 1986, τιμώμενη από το ΚΚΕ και την κινεζική κυβέρνηση.

Βιβλιογραφία
Μπεάτα Κιτσίκη - Γνώρισα τους Κόκκινους Φρουρούς. Αθήνα, Κέδρος, 1982.
Μπεάτα Κιτσίκη - Αποστολή 1963-1964. Απ'όσα είδαμε στην Κίνα. Αθήνα, Εκδόσεις Φέξη, 1964.
Μπεάτα Κιτσίκη - Ματιές στην Κίνα. Αθήνα, Εκδόσεις Π. Μπόλαρη, 1957.
ΦΟΙΒΟΣ ΤΣΕΚΕΡΗΣ - Από τον Ριζοσπάστη